Raspberry Pi 101: RasPi nedir? Ne Yapılır? Alışveriş Rehberi

Raspberry Pi, $35 (80 TL~) gibi bir rakama edinilebilecek, microUSB üzerinden yaklaşık 3 Watt güçle çalışan, kredi kartı büyüklüğünde bir bilgisayar. Raspberry’nin bir kasası yok, sadece bir kart olarak satılıyor. Ancak hafife de almayın, bu küçük bilgisayardan biraz bahsetmek gerekirse:

  • 700 MHz ARM11 CPU
  • Broadcom VideoCore IV GPU (OpenGL ES 2.0 destekli, MPEG-2 ve VC-1 uyumlu. 1080p görüntü çıkışı)
  • 512 MB RAM
  • 2 adet USB çıkışı, HDMI çıkışı, Ethernet, SD kart yuvası, 3,5mm ses çıkışı ve Kompozit çıkış.

Raspberry’nin maliyeti ve boyu, yukarıdaki özelliklerine göre çok küçük. USB, HDMI, SD gibi her türlü desteğin yanı sıra iş görür bir CPU, RAM ve gayet iyi bir GPU ‘ya (Xbox I seviyesinde deniyor) sahipsiniz ve HD oynatabiliyorsunuz. Üstelik tüm bunları 5 V’lık bir microUSB’den aldığınız 3~4 Watt ‘lık güçle yapıyorsunuz. Basit bir kıyasla ortalama bir bilgisayar donanımı 200 Watt~ gibi bir enerjiyi kullanabiliyor. Bu durumda Raspberry ‘i aslında bir kalem pille, güneş enerjisiyle, veya pedal çevirerek çalıştırmanız mümkün. Üstelik  tüm bu donanım siz ne isterseniz onu yapmak için bekliyor, şimdiden bir çok dağıtım ve yazılım bu amaçlar için hazır.

Neler yapılabilir?

Hiç güç tüketmeyip (evdeki diğer her şeye kıyasla), yeterli miktarda performans üreten bir mini bilgisayarla ne yapılır? Üstelik son derece ucuz ve kurcalanabilir olsun. Bu sorunun cevabını size en iyi YouTube verebilir, çünkü RasPi ile yapılabileceklerin sınırı yok. Tamamı hayal gücüne ve isteğe kalmış olmakla beraber, ondan 3 Watt’lık bir bilgisayar da yapabilirsiniz, bir media-center da, sunucu olarak da kullanabilirsiniz, depolama/yedek ünitesi olarak da. Eliniz yatkınsa Raspberry sizin için ev otomasyonu da yapabilir; ışıkları kapatıp, kapıları kilitleyebilir, bir fincan kahve yapıp termostatı ayarlayabilir. Veya arabanızın multimedya sistemiyle değiştirip 80 lira ‘ya çok az enerji tüketen tam kapasiteli bir bilgisayar da taşıyabilirsiniz. Raspberry ‘ye bir kamera bağlarsanız ev güvenlik sistemi de yapabilirsiniz, robot da, bir emulator indirip HDMI’dan TV’nize bağladığınızda kendi oyun konsolunuzu da yapabilirsiniz.

Çok mu saydım? Aslında çok değil, bu saydıklarımın çoğu yapılmış, şuan kullanılan şeyler. Bu liste o kadar uzatılabilir ki. Gezegenin bir yerinde, tamamen güneş enerjili bir Raspberry sunucusu olduğunu, tüm Dünya ‘da elektrikler gitse bile onun açık kalacağını biliyor muydunuz? Mesea bu yapıldı. Peki elimiz yatkın değil veya zamanımız yok, pratik olarak neler yapabiliriz? O zaman kendi beklentilerimi anlatayım, ben ne için istedim Raspberry Pi ‘yi:

  • Kurcalamak için! Raspberry tamamen kurcalanmak için yapılmış adeta. Yapmak, bozmak, birleştirmek, Raspberry biraz ilgiliyseniz saatlerinizi yiyebilir.
  • Güvenlik için! Kendi bilgisayarımı, ağımı Internet’e açmak yerine sadece Raspberry ‘i ağdan ayrı şekilde açıp, ona sağlanmış küçük bir tünelden istediğim birkaç kaynağa ulaşmak için.
  • Kendi bulut servisim için! Kendi dosyalarımı saklamak, yedeklerimi tutmak,, müziklerimi, filmlerimi saklayıp uzaktan erişebilmek için.
  • Akıllı TV yaratmak için! Medyalarımı hem ağdan, hem RasPi üzerinden HDMI ile oynatmak, aklı pek yetersiz HDTV’mi kısa yoldan akıllı bir TV’ye çevirmek için.
  • Düşük enerjide büyük işler için! Bir dosyayı indirmek, Torrentlerimi çalıştırmak, IRC Bouncer’imi, basit Python betiklerimi işletmek için. Kendi kocaman bilgisayarım yerine bu işe adanmış, varlığı yokluğu belirsiz, sessiz, çok az güçle 7/24 çalışan bir bilgisayar gerrektiği için.
  • Evde bir bilgisayar daha fazla olması asla kötü bir şey olmadığı için!

Bunlar benim ihtiyaçlarımın bir kısmıydı alırken. Tabii ki hepsi değil, düşündükçe RasPi ‘ye yeni alanlar bulmak o kadar kolay ki, ve siz onu kullandıkça size öyle alanlar yaratabiliyor ki, ona gerçekten ne kadar ihtiyaç duyduğunuzu o an anlıyorsunuz.

Nasıl alınır?

Çok kolay! RS Components üzerinden hemen siparişinizi verebilirsiniz, $35 olduğu için gümrükte sıkıntı yaşamak da çok olasılıklı değil. Hemen şimdi alırsanız 4 – 5 hafta içinde ulaşmış oluyor Türkiye ‘ye, tabii bu süre stoklara ve anlık duruma göre ciddi anlamda değişebilir de.  Raspberry Pi sahibi olmak için çok çetrefilli yollara da gerek yok, adresinizi, bilgilerinizi giriyor, siparişinizi veriyor ve evinize kadar gelmesini bekliyorsunuz, herhangi bir ekstra ücret de ödemiyorsunuz.

Ufak bir ipucu olarak; Pi ‘ınızı getirecek firma (sanırım DHL’di) e-posta ve SMS ile bildirim yapmaktan haz etmiyor, doğrudan sizi arıyorlar. Aradıklarında açmanız, RasPi ‘nize daha kolay kavuşmanız için önemli.

Alışveriş Rehberi

Raspberry Pi, çok etkileyici ve kullanım alanlarını tek tek saymam için uzun uzadıya yazmam gerekir, bu yüzden eğer aklınıza yukarıda saydıklarımdan fazlası gelmiyorsa biraz araştırmanız gerekecek, zaten bu araştırmayı Raspberry Pi kullandığınız süre boyunca birçok defa yapacaksınız. Pi’nizi alırken bilmeniz gereken birkaç önemli şey de var:

  • Raspberry 80 lira olabilir, ancak onu kullanmak için gerekebilecek alet edevat hali hazırda yoksa bir 80 de buna çıkmanız olası. Zira Raspberry’niz SD kart, güçlü bir microUSB adaptör, HDMI/Ethernet kablosu, ve muhtemelen bilgisayarınızdakini takıp kullanabilecek olduğunuz bir klavye ve fareye ihtiyaç duyacak. Bu aparatların çoğu belki evinizde zaten var, ve hepsi de çerez parası, ancak hepsini sıfırdan alacaksanız bir Raspberry parası daha edecekler.
  • Raspberry’niz üzerinde herhangi bir yazılım, hatta BIOS olmadan gelecek. Onun her şeyi sizsiniz. Kolay yoldan Raspbian da kurabilir, oturup didik didik olmadık dağıtımlarla da uğraşabilirsiniz.
  • Raspberry Pi üzerinde RTC (Real Time Clock/Gerçek Zamanlı Saat) modülü bulunmuyor. Dolayısıyla Raspberry’niz kapatıp açtığınızda, genellikle bozuk saatten hallice, günde 2 defa doğruyu gösterebilecek. Daha sık göstermesi için Internet’ten saatleri almasını sağlamak mümkün. Ya da bir RTC modülü alıp takabilirsiniz de. Raspberry ‘nin saatine güvenerek, ondan alarm yaparsanız, küçük sürprizler yaşamanız olası.

Aksessuarları alırken

Raspberry ile alacağınız aparatlar tüm deneyiminizi ciddi anlamda etkileyebilir. Bu aparatların çoğu çok da pahalı, ocağınıza incir ağacı dikecek türden olmadıkları için, ciddi anlamda üçün beşin hesabını tutar, bir ya da iki bira parasını esirgerseniz sıkıntı yaşamanız mümkün. Kısa bir araştırma ve fazladan harcayacağınız bir 5 – 10 lira, herşeyin çok daha iyi gitmesini sağlayacak.

  • SD kartınıza çok, çok, çoook dikkat edin! RPI Performance ve RPI Verified Peripherals sayfalarına bakıp, SD kartınızın desteklenip desteklenmediğini, ne kadar performans vereceğini anlayabilirsiniz. Konu Raspberry ise, gidip en yüksek Class’lı kartı almak en iyi hızı almayı garantilemeyeceği gibi, en iyi bildiğiniz markayı almak da çalışmasını garantilemeyecek. Önce bu iki sayfaya bakın!

Dikkat etmezsek ne olur: En beklendik ihtimal, hiç çalışmaması. Ancak her zaman bu kadar basit olmayabilir, Raspberry’niz çalışabilir, ancak korkunç bir performans sergileyebilir. Veya 2 kez çalışıp, üçüncü seferde dosya sisteminizin yok olduğunu görebilirsiniz. Forumlarda böyle düzinelerce korku hikayesi olduğunu unutmayın, kartı alırken dikkat edin.

  • Güç kaynağınız da ayrı bir öneme sahip. Çin malı, uyduruk microUSB’leri unutun, bilgisayarınızdan güç vermeyi ise denemeyin bile. Raspberry’nin en az 700 mA güce ihtiyacı var, üzerine takıp takıştıracaklarınız, binebilecek yükü de göz önüne alıp 1000-1200 mA civarı bir güç kaynağı düşünebilirsiniz.

Dikkat etmezsek ne olur: Belki hiç çalışmaz, bir ihtimal zarar verirsiniz ya da çalışır, ancak biraz zora geldi mi neler olabileceğini kim bilebilir ki?

  • HDMI kablosunu alırken kandırılmayın. HDMI dijitaldir, kablonuzu komple bilmem kaç karat altından da kaplatsanız bir fark elde edebilmeniz güç. Gidip alabileceğiniz, HDMI protokol uyumluluğu düzgün herhangi bir kabloyu alın gitsin. Anlamsız harcamalar yapmayın.

Dikkat etmezsek ne olur: 10 liralık kabloyu 100 liraya itebilirler. Kazık yeriz.

  • SD kartı aldınız da SD kart okuyucu almadıysanız, gidip birilerinden ödünç istemenin vakti gelmiş. Ya da 5 liraya bu sıkıntıyı çekmemek de var. Zira SD kartınıza yapacağınız ilk kurulumlar, dağıtımlar için RasPi dışında, çalışır bir sistem gerekecek size, ki kart yazılabilsin. Ayrıca kartı ilk seferde yazıp bitirmiş de olsanız, RasPi ‘niz açılmazsa, ya da fsck (dosya sistemi kontrolü) ihtiyacınız oluşursa yine bu alete işiniz düşecek.
  • Klavye ve farenizi, eğer çok abartı şeyler değillerse muhtemelen Raspberry’de kullanabilirsiniz. Ancak RasPi ‘nizin kendi klavyesi ve faresi olması da fena fikir değil, 5 ~ 10 liraya işinizi görecek bir USB klavye ve fare ikilisi alabilirsiniz.

Benim aksessuarlarım

Alışveriş listenizi yaparken kopya çekmek isteyebilirsiniz diye, bunlar benimkiler. Hepsini bir yerden almak istediğim için siparişi tamamen HepsiBurada ‘dan yaptım, herşeyi toplayıp getirmeleri 3 gün kadar sürdü. Siz kendi ihtiyaçlarınıza/ayırdığınız bütçeye göre listenizi yapabilirsiniz. Alttakilerin dışında önerebileceğim en önemli şey iyi bir harici disk, ve eğer adaptörlü değilse bir adaptörlü USB HUB olacak. Zira SD kartlar hem pek de hızlı değiller, hem de boyutları anlamsız derecede küçük (Aşağıdaki fiyatlara KDV ve Kargo ücreti dahil değil):

  • HDMI Kablo: Dark 1.5 Metre Altın Kaplamalı V1.3 1080p (DK-HD-CV13L150) 7,43 TL
  • Ethernet Kablo: Frisby FA-C5E01 Cat-5e UTP 3mt Sarı 1,76 TL
  • Kart Okuyucu: Rexpo RCR-182 All in One 6,62 TL
  • SD Kart: Toshiba 16GB SDHC Class 10 30,77 TL
  • Güç Kaynağı: Nokia AC-10E Yüksek Verimli Şarj Cihazı 24,90 TL
  • Mouse: Flaxes FLX-801 USB Siyah  4,22 TL
  • Klavye: Hiper KM-3055 USB Siyah 8,28 TL

Bu listeye, eğer RasPi ile elektronik çalışmalar yapacaksanız birkaç şey daha eklemeniz gerek tabii. Bir de, henüz çıkmadı ama siz bu yazıyı okurken çıkmış olursa, RasPi için düşünülen bir de kamera modülü var. Aklımda 5 megapiksel ve 20 dolar civarı gibi kalmış ama, hafızam beni yanıltıyor da olabilir, bu rakamlar da büyük ihtimalle değişir zaten. Yine de aklınızda bulunsun.

Mevcut dağıtımlar

Raspberry için pek çok dağıtım seçeneği mevcut, ben ilgimi çeken bir kaçını gruplayarak anlatacağım:

  • Raspbian:Çoğu durumda en mantıklı seçeneğiniz bu. Eğer ev sunucusu için kullanacaksanız grafik arayüz kısımlarını kapatabilirsiniz, veya Raspbmc kullanabilirsiniz. Raspberry Pi için yapılmış neredeyse her şey Debian tabanlı, ayrıca Raspbian ‘ın kocaman bir ARM paket deposu da mevcut. Pi ‘nin tüm fonksiyonlarıyla entegre olabilen dağıtım bu.
  • Raspbmc: Raspbian temelli, ancak grafik arayüz kısmı yok, onun yerine XBMC ve hali hazırda yapılmış medya ince ayarları var. Eğer ev sunucusu düşünüyorsanız çok ideal, sadece bir komutla XBMC ‘yi durdurup (dağıtımda zaten Xorg vs. kurulu gelmiyor) işinize bakabilirsiniz. Masaüstü bilgisayar olarak kullanılmaya elverişli değil. Gerçi zaten Pi ‘nin kendisi, bilgisayarınız dururken masaüstü bilgisayar olmaya elverişli değil.
  • Xbian ve OpenELEC: Medya oynatıcı amaçlı iki dağıtım. Kullananlar iyi olduklarını söylüyor, ben kullanmadığım için bir şey söyleyemiyorum.
  • Android: Heveslenmeniz için çok erken, henüz deneysel bir durumda ve ölümüne yavaş Android. Tabii ki, belki bir gün bunun değişmesi mümkün.

Şimdilik bu kadar, Raspberry Pi ‘mizi ve gerekli aksessuarlarını aldık, dağıtımımıza da karar verdiysek, kurcalamaya  başlayabilir, bu son derece ilginç küçük bilgisayardan bir ev sunucusu mu, depo mu, kahve makinası mı yapacağımıza karar verebiliriz!

4 yorum yapılmış

  1. Merhabalar,

    Öncelikle bilgilendirici yazınız için teşekkür ederiz. Bir ekleme yapmak istedik, Raspberry Pi şu anda Türkiye stoklarımızda mevcut ve 1 gün içerisinde kargoya veriyoruz.

    http://tr.rsdelivers.com/campaigns/raspberry/pi.aspx

  2. Bende Raspbmc’yi tavsiye ederim. Ama HTTP portlarını kullanacağınız zaman XBMC içinden HTTP portunu değiştirirseniz 80 portunu kullanabilirsiniz. Aksi taktirde 80 portunu XBMC kullanıyor.

  3. Rica ederim, vakit bulursam devamı da gelecek :)

  4. Çok güzel ve detaylı bir kaynak olmuş.Emeğine sağlık…

Yorum Yazın